e-hvtd v2.0 (9175)

消息 tiêu tức
♦Quẻ Càn hào sáu là tức , quẻ Khôn hào sáu là tiêu . § Theo kinh Dịch, quẻ Càn chủ Dương, quẻ Khôn chủ Âm. Dương thăng thì vạn vật sinh sôi nẩy nở, nên gọi là tức; Âm giáng thì vạn vật diệt, nên gọi là tiêu.
♦Tiêu trưởng, tăng giảm, thịnh suy. ◇Dịch Kinh : Nhật trung tắc trắc, nguyệt doanh tắc thực, thiên địa doanh hư, dữ thì tiêu tức, nhi huống ư nhân hồ? huống ư quỷ thần hồ? , , , , ? ? (Phong quái ) Mặt trời ở chính giữa (bầu trời) thì sẽ xế về tây, trăng đầy thì sẽ khuyết, trời đất lúc đầy lúc trống, cùng với thời gian tiêu vong và sinh trưởng. Huống hồ là người ta? Huống hồ là quỷ thần?
♦Riêng chỉ tăng bổ. ◇Phạm Trọng Yêm : Lí diện hữu bất thị xứ, tiện dữ cải chánh, không khuyết xứ, cánh tiêu tức , 便, , (Dữ Chu Thị thư ).
♦Biến hóa. ◇Vương Thao : Sự quý nhân thì dĩ biến thông, đạo tại dữ thì nhi tiêu tức , (Khiển sử 使).
♦Nghỉ ngơi, hưu dưỡng. ◇Ngụy thư : Nhân vãn nhi tiến, yến vu cấm trung, chí dạ giai túy, các tựu biệt sở tiêu tức , , , (Bành Thành Vương Hiệp truyện ).
♦(Quốc gia) yên nghỉ (sau chiến tranh hoặc biến động) để khôi phục sức lực nguyên khí. ◇Cựu Đường Thư : Quốc gia nan tiêu tức giả, duy Thổ Phiền dữ Mặc Xuyết nhĩ , (Quách Nguyên Chấn truyện ).
♦Ngừng, đình chỉ. ◇Âu Dương Tu : Tai lệ tiêu tức, phong vũ kí thì, canh chủng kí đắc, thường bình chi túc kí xuất nhi dân hữu thực , , , (Đáp Tây Kinh Vương tướng công thư 西).
♦Châm chước, sửa đổi thêm bớt. ◇Tùy Thư : Kim chi ngọc lộ, tham dụng cựu điển, tiêu tức thủ xả, tài kì chiết trung , , , (Nghi chí ngũ ).
♦Tin tức, âm tín. ◇Chu Chuẩn : Trung nguyên tiêu tức đoạn, Hồ địa phong sa hàn , (Minh Phi khúc ).
♦Đầu mối, trưng triệu. ◇Lỗ Tấn : Tòng giá tiêu cực đích đả toán thượng, tựu khả dĩ khuy kiến na tiêu tức , (Thả giới đình tạp văn nhị tập , Tại hiện đại Trung Quốc đích Khổng Phu Tử ).
♦Bí mật, quyết khiếu. ◇Thủy hử truyện : Tả lai hữu khứ, chỉ tẩu liễu tử lộ, hựu bất hiểu đích bạch dương thụ chuyển loan mạt giác đích tiêu tức , , (Đệ tứ thất hồi) (Không biết đường) đi quanh co, chỉ đâm vào đường chết, lại biết được bí mật là thấy cây bạch dương thì phải rẽ.
♦Ảo diệu, chân đế. ◇Vô danh thị : Hình hài thổ mộc tâm vô nại, Tựu trung tiêu tức thùy năng giải , (Trám Khoái Thông , Đệ tam chiệp ).
♦Cơ quan, nút bật, then, chốt. ◇Hồng Lâu Mộng : Nguyên lai thị tây dương cơ quát, khả dĩ khai hợp, bất ý Lưu lão lão loạn mạc chi gian, kì lực xảo hợp, tiện tràng khai tiêu tức, yểm quá kính tử, lộ xuất môn lai 西, , , , 便, , (Đệ tứ nhất hồi) Vốn là một quan kiện của ngoại quốc bên tây, có thể đóng mở được, vô tình già Lưu lò mò sờ đúng vào nút bật, cái gương phía sau gạt sang một bên, hé ra một cái cửa.
♦Nghĩa rộng chỉ sự vật gì có tác dụng tạo nên tính quyết định. ◇Quách Mạt Nhược : Bả thị dã chuyên nhất phóng tại nhân tuẫn vấn đề thượng, nhận vi "nô lệ chế độ dữ phong kiến chế độ đích tiêu tức tựu tại ư thử", giá ưng cai thị nhất chủng thiên sai ba? , "", ? (Nô lệ chế thì đại , Quan ư chu đại xã hội đích thương thảo ).
♦Lục hào trong quẻ Càn tức ; lục hào trong quẻ Khôn tiêu .